میراث جهانی یونسکو

تنگ چوگان، منطقهای باستانی در 120 کیلومتری جنوب شیراز و 23 کیلومتری غرب کازرون، به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرارگیری در کنار رودخانه شاپور، کوه شاپور و دوان، از نظر تدافعی و نظامی در گذشته بسیار حائز اهمیت بوده است. این منطقه در کنار جاده شاهیِ روزگار باستان احداث شده بود که تخت جمشید، استخر، شوش، فیروزآباد، بیشاپور و تیسفون را به هم متصل میکرد و از بیشاپور تا کرانه خلیجفارس امتداد مییافت.
کاروانسرای شاه عباسی فرسنج، بنایی باشکوه و تاریخی در استان اصفهان است که در روستای فرسنج، در 30 کیلومتری شمال شهر نطنز واقع شده است. این کاروانسرا که در دوران صفویه و به دستور شاه عباس صفوی ساخته شده است، یکی از زیباترین و کاملترین کاروانسراهای ایران به حساب میآید.

در دل روستای تاج آباد (رسول آباد سفلی)، در ۲۵ کیلومتری شمال غرب همدان، کاروانسرای باشکوهی از دوران صفویه خودنمایی میکند. این بنای تاریخی که در کنار جاده همدان به کرمانشاه قرار گرفته، یکی از مهمترین کاروانسراهای استان به حساب میآید.

در 35 کیلومتری جنوب شرقی شهر میانه، در کنار روستای جمال آباد، کاروانسرای جمال آباد، گویی نگینی از دوران صفوی بر جاده ابریشم خودنمایی میکند. این کاروانسرا که قدمت آن به قرن هشتم هجری قمری باز میگردد، در طول تاریخ شاهد عبور و مرور کاروانهای تجاری و مسافران بسیاری بوده است.

قلعه لمبسر یا دژ لمسر در حدود سه کیلومتری شمالشرقی شهر رازمیان در الموت غربی قزوین قرار دارد و یکی از مهمترین دژهای تاریخی نزاریان اسماعیلی در البرز مرکزی است. این قلعه روی سکویی طبیعی، مرتفع و نسبتاً وسیع بنا شده و درههای عمیق نینهرود و لمهدر، بخش بزرگی از دفاع طبیعی آن را تشکیل میدهند.

تی تی کاروانسرای بالارود در روستای بالارود، در ۱۰ کیلومتری جاده سیاهکل به دیلمان قرار دارد. این روستا در محل اتصال دو شاخه رودخانه شیمرود، در کنار تپهای بلند و سبز واقع شده است.قبلاً، راه اصلی کاروانرو از لاهیجان به دیلمان و طالقان از این مسیر عبور میکرد. این کاروانسرا متعلق به دوره کیائیان و همزمان با سلسله صفویه است. دیوارهای این کاروانسرا از قلوه سنگ و ملات ساروج ساخته شده و سقف آن با گنبدهای زیبای آجری پوشیده شده است.

سریلانکا، کشور سواحل بیانتها، آثار تاریخی متعدد، مردم مهمان نواز و غذاهای لذیذ و ارزان است. کشورهای بسیار کمی در دنیا هستند که به اندازه سریلانکا، جاذبهها و آثاری دارند که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده باشد. فرهنگ بیش از ۲۰۰۰ ساله سریلانکا را میتوانید در بقایای آثار تاریخی تماشا کنید. جایی که در آن صومعههای افسانهای با زیباترین جزییات تزیین شدهاند. در سریلانکا میتوانید حیات وحش را از نزدیک لمس کنید.

یک فلات مرتفع به نام تبت قرار دارد که ترکیبی غنی از شگفتیهای طبیعی و فرهنگی را در خود جای داده است. تبت مکانی است که دریاچههای لاجوردی آسمان صاف را منعکس میکند و قلههای بلند هیمالیا چیزی بیش از ویژگیهای جغرافیایی آن هستند. آنها نمادهایی از اهمیت معنوی هستند. "سقف جهان"، همانطور که اغلب نامیده میشود، سرزمینی اسرارآمیز است که به همان اندازهای که وسیع است، بلند است.

آیا در مورد جاده ابریشم چیزی شنیدی؟ جاده ابریشم طور جدی یکی از جذابترین و مهیجترین فصلهای تاریخ بشریت است! جاده ابریشم این شبکه باورنکردنی از مسیرهای تجاری بود که هزاران مایل را در بر میگرفت و تمدنهای شرقی و غربی را مانند قبل به هم متصل میکرد. آیا میتوانید هیجان بازرگانان باستانی را تصور کنید که از میان بیابانهای بی آب و علف و کوههای ناهموار سفر میکنند و کالاهایی را از سرزمینهای عجیب و غریب معامله میکنند؟ این فقط ابریشم نبود که حمل میشد.

بناهای تاریخی و موزههای ملی به طور یکسان داستان بشریت را در طول اعصار روایت میکنند و بخش مهمی از جنبش حفاظت هستند. بناها «موزههای باز» هستند که منابع بنیادی، میراث فرهنگی، تاریخ و اکولوژی را حفظ و نگهداری میکنند. کنیا خانهی بسیاری از این بناهای تاریخی است که با تور کنیا آگوست میتوانید به آن سفر کنید. تاریخ دیرینه منطقه ساحلی کنیا جذاب و مسحور کننده است. مدتها قبل از ورود پرتغالیها، منطقه ساحلی دارای تاریخچه طولانی تجارت بود.

آنچه باعث میشود سفر جاده ابریشم یک سفر بینظیر، خاص و منحصر به فرد شود، تعداد بالای آثار باستانی، تاریخی و فرهنگی آن است که در این سفر دیده میشود. در سفر گروهی و فرهنگی جاده ابریشم بیش از 100 اثر باشکوه از نزدیک بازدید میشود. این لیست تعدادی از مکانهایی است که در سفر جاده ابریشم با هم خواهیم دید.

سفر به این کشور آفریقایی و خصوصا با خرید تور کنیا باید در لیست مقاصد گردشگری همه افرادی که به سفر و ماجراجویی علاقمند هستند، باشد. این کشور خیره کننده دارای فرهنگ و میراث غنی است و به بازدیدکنندگان این امکان را میدهد تا بینشی از تاریخ استعماری، فرهنگ رنگارنگ ماسایی، و مصنوعات ماقبل تاریخ خود داشته باشند. مردم محلی خونگرم و صمیمی هستند و گردشگران میتوانند راهنمایان تور آگاه را استخدام کنند تا اطمینان حاصل کنند که بازدید آنها مفید و پربار است.

میجیکیندا (“نه قبیله”) گروهی از 9 گروه قومی بانتو هستند که در سواحل کنیا، بین رودخانههای ساباکی و اومبا، در منطقهای که از مرز تانزانیا در جنوب تا مرز نزدیک سومالی در جنوب امتداد دارد، ساکن هستند. باستان شناس چاپوروکا کوسیمبا ادعا میکند که مردم میجیکندا قبلاً در شهرهای ساحلی زندگی میکردند، اما بعداً در مناطق داخلی کنیا ساکن شدند تا از تسلیم شدن در برابر نیروهای مسلط پرتغالی که در آن زمان تحت کنترل بودند، اجتناب کنند.

مرز شمالی کنیا وحشیترین منطقه این کشور است. گستره عظیم بیابان خشک و نیمه بیابانی تنها توسط دامداران بسیار عشایری مانند پوکوت، تورکانا، سامبورو و سویی اشغال شده است. شترها در کنار گاوهای سرسخت و گله دارانشان در امتداد مسیرهای خاکی شیاردار راه میروند. رشته کوههای عظیم، وسعت بزرگ دریاچه تورکانا و مایل به مایل صحرای سخت وجود دارد. بیشتر مناطق مرزی شمالی کنیا برای گردشگران عادی غیرقابل دسترس است، و تنها سختکوهترین کولهگردانها به این منطقه سفر میکنند.

این قله در زبان محلی سری پادا (Sri Pada) یا Samanalakanda نامیده میشود که بهمعنای کوه پروانه است. این کوه مخروطی ۲۲۴۳ متری در نواحی مرکزی سریلانکا قرار دارد. این قله را سری پادا یعنی جای پای مقدس نامیدهاند چون در نزدیکی قله، تخته سنگی مسطحی قرار دارد که بوداییها معتقدند جای پای بودا است. پیروان آیین هندو اعتقاد دارند که این مکان، قدمگاه شیوا است و مسیحیان و مسلمانان منطقه معتقدند که این صخره، جای پای حضرت آدم (ع) یا سنت توماس است.

غارمعبد دامبولا که با نام معبد طلایی دامبولا هم شناخته میشود، در نواحی مرکزی سریلانکا واقع شده است. این مجموعه در ۱۴۸ کیلومتری شرق کلمبو (Colombo) و ۷۲ کیلومتری شمال کاندی واقع شده است. معبد طلایی دامبولا در سال ۱۹۹۱، در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت.

سری دالادا مالیگاوا (Sri Dalada Maligawa) یا معبد دندان مقدس، یک معبد بودایی در شهر کاندی (Kandy) است. این معبد در یک مجموعه کاخ پادشاهی قرار گرفته که متعلق به امپراتوری کاندی بوده است. این معبد محل نگهداری دندان بودا است. از زمانهای قدیم، این دندان مقدس نقش مهمی در سیاست این منطقه داشته است چرا که اهالی اعتقاد دارند هر کسی این یادگار مذهبی را در اختیار داشته باشد، حکومت کشور را به دست میگیرد.

سیگیریا یک منطقه باستانی و باروی صخرهای است که در شمال منطقه متاله (Matale) در نزدیکی شهر دامبولا در استان مرکزی سریلانکا واقع شده است. یک ستون صخرهای عظیم به ارتفاع ۲۰۰ متر مشرف به تعدادی بنای باستانی قرار گرفته که از ویژگیهای منحصر به فرد این منطقه تاریخی است. پادشاه کاسیاپا (Kasyapa) این منطقه را بین سالهای ۴۷۷ تا ۴۹۵ بهعنوان پایتخت جدید خود برگزیده است. او کاخ خود را بر فراز این صخره بنا نهاده و فضای داخلی آن را با نقاشیهای دیواری رنگین تزیین کرده است.

پنجکنت تاجیکستان، شهری تاریخی با جمعیتی متنوع و جاذبههای دیدنی فراوان است. این راهنما به معرفی ناحیه پنجکنت، جمعیت آن، مکانهای دیدنی مهم و مسیرهای دسترسی از سمرقند میپردازد تا سفر شما را آسان و جذاب کند.

ناحیهای که در منابع قدیمی فارسی با نام «جرگتال» یا صورتهای نزدیک به آن دیده میشود، امروز ناحیه لخش نام دارد و یکی از ناحیههای تابع جمهوری در شرق تاجیکستان است. نام جرگتال در ۳ مارس ۲۰۱۶ به لخش تغییر کرد. بر پایه آمار رسمی، جمعیت ناحیه در ۱ ژانویه ۲۰۲۵ به ۵۸٫۲ هزار نفر رسیده و مساحت رسمی آن حدود ۴۵۸۰ کیلومتر مربع است.

مرغاب در پامیر شرقی، یکی از دورافتادهترین و مرتفعترین مناطق تاجیکستان است. شهر مرغاب مرکز ناحیه است و مسیرهای شاخصی مانند بزرگراه پامیر، گردنه آقبایتال، دریاچه قرهکول، گذرگاه مرزی کولما و بخشهایی از چشماندازهای حفاظتشده پامیر شرقی، هویت جغرافیایی و گردشگری آن را میسازند. بخش بزرگی از این سرزمین مرتفع، خشک، کمجمعیت و از نظر دسترسی وابسته به وضعیت جاده و آبوهواست.

ونج در شمالغرب ولایت خودمختار کوهستانی بدخشان، ناحیهای کوهستانی در مسیر ورود به قلب پامیر است. درههای ونج و یزگولم، رود پنج و دسترسی به پهنههای یخچالی مرتفع، مهمترین ویژگیهای جغرافیایی آن هستند. یکی از شاخصترین پدیدههای طبیعی مرتبط با این ناحیه، یخچالی است که سالها با نام فدچنکو شناخته میشد و یونسکو در منابع جدید از آن با نام ونجیخ نیز یاد میکند.

سوابق تورهای مشابه اجرا شده سفرهای ناز به کشور تاجیکستان گروه گردشگری سفرهای ناز با بیش از ۲۰ سال تجربه در برگزاری سفرهای گروهی، سابقه اجرای برنامههای گردشگری به کشور تاجیکستان و مسیرهای مختلف جاده ابریشم را در کارنامه خود دارد. تجربه سفر به دوشنبه، پنجکنت و دیگر مناطق تاریخی، فرهنگی و طبیعی تاجیکستان، شناخت مناسبی از مسیرهای سفر، جاذبههای مهم، شرایط اقامت، حملونقل و هماهنگیهای اجرایی این مقصد در اختیار مجموعه قرار داده است.

استفاده از لباسهای اروپایی در بین مردم تاجیک پس از سلطه روسها بر آسیای میانه از اواخر قرن نوزدهم رایج شد و نامهای بسیاری برای پوشاکهای نو وارد زبان نوشتاری مردم شد؛ واژههایی مثل کاستیوم(کت) بریوک(شلوار) پلتا(پالتو) و پلش(بارانی).

تاجیکستان یکی از کوهستانیترین کشورهای آسیای مرکزی است و بخش عمدهای از سرزمین آن را رشتهکوهها، فلاتهای مرتفع، درههای عمیق و دامنههای کوهستانی تشکیل میدهند. موقعیت جغرافیایی این کشور در میان مجموعهای از بزرگترین سامانههای کوهستانی آسیای مرکزی، چشماندازهایی بسیار متنوع از درههای سرسبز و رودخانههای خروشان تا ارتفاعات برفگیر و یخچالهای دائمی ایجاد کرده است.

اگر بخواهیم ردپایی از ایران که در ازبکستان باقی ماندهاست را نام ببریم، بیشک باید به میدان ریگستان اشاره کنیم. میدان ریگستان قلب شهر سمرقند و از باشکوهترین جاهای دیدنی ازبکستان است. معماری ایرانی منحصربهفرد ساختمانهای اطراف این میدان، بعدها در بناهای مشهوری مثل تاج محل هندوستان، مسجد سنپترزبورگ روسیه و میدان نقش جهان اصفهان نیز استفاده شد. پ

قلعه سیگیریا قلعهای قدیمی در میان جنگلهای کشور سریلانکا از جنس سنگ ساخته شده است و از نظر تاریخی دارای ارزش بالایی است. ارتفاع این قلعه نزدیک به ۲۰۰ متر است و در اطراف آن خرابههای قلعه و کاخ باستانی قرار گرفتهاند. دروازه این قلعه به شکل شیر است و صعود به این قلعه کاری بسیار دشوار بوده اما واقعا ارزش بالا رفتن و تماشای چشم انداز بی نظیر را دارد.

در این معبد، دندان مقدس بودا نگهداری میشود و همواره در میان بوداییان سریلانکا و جهان از اهمیت زیادی برخودار است. این معبد در سال ۱۵۹۳ میلادی توسط یکی از پادشاهان سریلانکا ساخته شده و سپس چندین بنا به آن اضافه گردیده است. این معبد جزو مکانهای مقدس در کندی محسوب میشود؛ معبدی با سقف طلایی که محل قرار گرفتن دندان بودا است. خود معبد دندان نیز در مجموعه قصر سلطنتی واقع شده و از چندین معبد و موزه تشکیل شده است.

محوطه باستانی سرزم در نزدیکی پنجکنت تاجیکستان، یکی از مهمترین محوطههای پیشاتاریخی آسیای مرکزی و نخستین اثر تاجیکستان است که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. بقایای سرزم از شکلگیری یکی از مراکز اولیه شبهشهری منطقه، توسعه کشاورزی و دامداری، فلزکاری و صنایع دستی و ارتباطات دوربرد میان آسیای مرکزی، فلات ایران و دره سند حکایت میکنند. یونسکو قدمت استقرار در این محوطه را از هزاره چهارم پیش از میلاد تا پایان هزاره سوم پیش از میلاد میداند.

پنجکنت باستانی محوطه یک شهر سغدی در نزدیکی پنجکنت امروزی در استان سغد تاجیکستان است که بخش اصلی شکوفایی آن به سدههای پنجم تا هشتم میلادی بازمیگردد. کاوشهای باستانشناسی این محوطه، خانههای چنداتاقی و چندطبقه، دو معبد مهم، ارگ، خیابانها، کارگاهها، دیوارنگارهها و آثار چوبی را آشکار کرده است. شهر باستانی پنجکنت امروز یکی از اجزای ثبتشده پرونده فرامرزی «راههای ابریشم: دالان زرافشان–قرهقوم» در فهرست میراث جهانی یونسکو است.

شهر تاریخی و باستانی خیوه در استان خوارزم ازبکستان در سمت چپ ساحل آمودریا (رودخانه جیحون ) بر اساس مطالعات باستان شناسی اواخر قرن یکم قبل از میلاد ایجاد شده است. خیوه برگرفته از نام چاه آب قدیمی "حیوک Heyvak" یعنی "صدای رضامندی" است که در زمانهای قدیم جاده ارتباطی تجاری غرب به شرق از این شهر عبور می کرد. اوایل قرن چهارم میلادی خیوه و خوارزم در ترکیب دولت ساسانیها جزو سرزمین ایران بود که در سال 812 میلادی به تصرف عربها درآمد.

در بخش غربی ایچان قلعه، شهر تاریخی خیوه، بنایی بزرگ و باشکوه قرار گرفته که یکی از مهمترین نمونههای معماری دوره خانات خیوه به شمار میرود؛ مدرسه محمدامینخان. این مدرسه در نزدیکی دروازه آتا و درست روبهروی کُنهارک قرار دارد و در کنار کلته منار، یکی از شناختهشدهترین مجموعههای معماری تاریخی خیوه را شکل میدهد.

ارگ کهنه خیوه در بخش غربی ایچانقلعه و نزدیک آتا دروازه قرار دارد؛ مجموعهای حکومتی که محل اقامت خانهای خیوه و بخشی از مرکز اداره خانات بود. منابع رسمی گردشگری ازبکستان تکمیل دژ را در سال ۱۶۸۸ میلادی ثبت کردهاند، اما پرونده میراثی ازبکستان آغاز ساخت را در سال ۱۶۸۶ و به آرانگخان نسبت میدهد. بیشتر بخشهایی که امروز از مجموعه باقی ماندهاند، حاصل ساختوساز و بازسازی دورههای بعد، بهویژه سده نوزدهم هستند.

ایچان قلعه هسته تاریخی و محصور شهر خیوه در منطقه خوارزم ازبکستان است؛ شهری درون دیوارهای خشتی و آجری که بیش از دو هزار سال پیشینه دارد و یکی از منسجمترین نمونههای شهرسازی تاریخی آسیای مرکزی به شمار میرود. یونسکو ایچان قلعه را در سال ۱۹۹۰ در فهرست میراث جهانی ثبت کرد. در محدوده تاریخی آن ۵۱ بنای تاریخی و حدود ۲۵۰ خانه قرار دارد و مسجدها، مدرسهها، آرامگاهها، کاخها، بازارها، کاروانسراها و منارههای خیوه در شبکهای از کوچههای قدیمی کنار یکدیگر شکل گرفتهاند.

مسجد مغاک عطاری یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی بخارا و از مهمترین آثار معماری اسلامی در آسیای مرکزی است. این مسجد تاریخی در قلب بافت کهن بخارا قرار گرفته و به دلیل قدمت، معماری منحصربهفرد و لایههای تاریخی متعددی که در ساختار آن دیده میشود، جایگاه ویژهای در میان جاذبههای تاریخی ازبکستان دارد. مسجد مغاک عطاری بخشی از مرکز تاریخی بخارا است؛ مجموعهای که به دلیل اهمیت تاریخی و فرهنگی خود در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.

چشمه ایوب یکی از بناهای تاریخی و مذهبی شهر بخارا در ازبکستان است که در نزدیکی آرامگاه اسماعیل سامانی قرار دارد. این مجموعه تاریخی علاوه بر معماری ویژه، به دلیل روایتها و افسانههای مذهبی مرتبط با حضرت ایوب نیز شهرت دارد. بر اساس روایت مشهور محلی، حضرت ایوب در جریان سفر خود به این منطقه با مردمی روبهرو شد که از کمبود آب رنج میبردند. او با عصای خود بر زمین زد و چشمهای از آن جوشید؛ آبی که مردم منطقه آن را پاک و شفابخش میدانستند.
