این بخش مجموعهای از مقالات تخصصی در حوزه گردشگری، جغرافیا، فرهنگ، تاریخ، طبیعت، حملونقل، مدیریت سفر، معرفی مقاصد و تحلیل موضوعات مرتبط با صنعت گردشگری را در بر میگیرد. مطالب این قسمت برای گردشگران، پژوهشگران و علاقهمندان به شناخت عمیقتر دنیای سفر تهیه شدهاند.
دهانه غلامان، نام بقایای شهر باستانی زرنج یا زرنگ، پایتخت سیستان در دوران هخامنشیان است که در نزدیکی شهر زابل امروزی واقع شده است. این شهر که قدمت آن به بیش از 2500 سال پیش میرسد، در طول تاریخ خود شاهد وقایع و رخدادهای بسیاری بوده و امروزه به عنوان یکی از مهمترین محوطههای باستانی ایران شناخته میشود.
در فاصله 80 کیلومتری جنوب غربی شهر سراوان، قلعه کنت در روستای کنت بخش هیدوچ این شهرستان جای گرفته است. این مجموعه بر روی صخره ای طبیعی در سه طبقه بنا شده و زمینی به مساحت 970 متر مربع را اشغال کرده است. زیربنای این قلعه 840 متر مربع است و سبک معماری آن همانند قلعه سیب می باشد.
قلعه سب، دژی مستحکم و تاریخی در دل کویر مصر، واقع در استان اصفهان است. این قلعه که قدمت آن به دوران ساسانیان باز میگردد، در طول تاریخ خود شاهد وقایع و رخدادهای بسیاری بوده است.
در قلب شهر زاهدان، بنایی باشکوه و تاریخی با نام "ساختمان قديم دادگستري" خودنمایی میکند. این بنا که در سال ۱۳۰۸ توسط "معمارباشی" معمار معروف یزدی ساخته شده، یادگاری از دوران پهلوی اول است و به عنوان یکی از نمادهای شهر زاهدان شناخته میشود.
در بافت تاریخی شیراز، عمارتی باشکوه از دوران قاجار به نام "خانه فروغالملک" خودنمایی میکند که امروزه به عنوان "موزه هنر مشکین فام" شناخته میشود. این موزه، گنجینهای از هنرهای تجسمی را در خود جای داده و تجربهای منحصر به فرد را برای بازدیدکنندگان رقم میزند.
دخمه زرتشتیان یزد، بنایی کهن و گویی راوی داستانی از دل تاریخ است، در جنوب شرقی شهر یزد و بر فراز تپه ای رسوبی در منطقه صفائیه خودنمایی می کند. این مجموعه شامل دو عمارت سنگی به نام های مانکجی هاتریا (منسوب به یک زرتشتی هندی الاصل) و گلستان است که دخمه مانکجی با قدمتی بیشتر، به دوران قبل از قاجار و دخمه گلستان به دوران قاجار تعلق دارد. گنبدهای مدور و معماری خاص این دخمه ها، گویی رازهای ناگفته ای را در دل خود نهفته دارند.
خانه صالحی که به عنوان موزه لباس های سنتی و آیینی ایران شناخته میشود، در دوره قاجار بنا شده است. این خانه در نزدیکی حرم شاهچراغ و در ضلع جنوبی مسجد شهدا و در ابتدای کوچه هفت پیچ واقع شده است. در سال 1384 این خانه توسط سازمان میراث فرهنگی به منظور حفظ و احیاء هنرهای سنتی ایران به موزه لباس های سنتی و آیینی تبدیل شد.
پل تاریخی کوار، که به نام پل ساسانی کوار نیز شناخته میشود، در جنوب شهر کوار و در استان فارس واقع شده است. این پل که قدمت آن به دوران ساسانیان باز میگردد، بر روی رودخانه قره آغاج (سکان، ثکان) بنا شده و یکی از آثار ملی ایران با شماره ثبت 947 است.
خانه منطقی نژاد، عمارتی باشکوه و تاریخی از دوره قاجار است که در قلب بافت تاریخی شهر شیراز و در مجاورت حرم شاهچراغ واقع شده است. این خانه که به "خانه هنر" نیز شهرت دارد، در سال 1383 مرمت و بازسازی شد و در حال حاضر به عنوان موزه هنرهای اسلامی مورد استفاده قرار میگیرد.
حمام دیلمان، بنایی تاریخی با قدمت احتمالی ایلخانی، در دل بافت تاریخی شهر دیلمان واقع شده است. این حمام که به نام حمام میر بلوک نیز شناخته میشود، در سالهای اخیر توسط میرزاعلی میر بلوک از زیر خاک بیرون آورده شده و پس از مرمت، مورد بهرهبرداری مجدد قرار گرفته است.
عمارت کلاه فرنگی سورمق، بنایی باشکوه از دوران قاجار، در شهر سورمق، 24 کیلومتری جنوب شهرستان آباده در استان فارس واقع شده است. این عمارت که به "کاخ ییلاقی" نیز معروف است، در حدود 120 سال پیش به دستور محمد قاسم خان، از خوانین محلی، ساخته شده است.
در مسیر جاده اصلی ارتباطی گیلان به تهران، در نزدیکی شهر رشت و منطقه سراوان، کاروانسرای قدیمی و باشکوهی به نام کاروانسرای سراوان خودنمایی میکند. قدمت این بنا به دوره قاجار میرسد و با توجه به موقعیت مکانی آن، در گذشته به عنوان کاروانسرای بین شهری بر روی محور دسترسی رشت به قزوین و تهران مورد استفاده قرار میگرفته است.
تیمچه صرافیان آباده، بازماندهای از دوران قاجار، در بافت قدیم شهر آباده (بازار کهنه) واقع شده است. این بنا که حدود 120 سال پیش توسط استاد رضا یزدی ساخته شده، در دو طبقه و با 36 حجره، محلی برای داد و ستد و تجارت بوده است. درب ورودی تیمچه از جنس چوب است که با ظرافت منبتکاری شده و دو کوبه دارد. کوبه سمت چپ مخصوص آقایان و کوبه سمت راست مخصوص خانمها بوده است. سر درورودی بنا به صورت نیم دایره با اشکال شیر و گل و بوته گچکاری شده است.
پل خشتی نیاکو در استان مازندران، شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، دهستان راستوپی، روستای نیاکو واقع شده است. قدمت این پل به دوره صفوی (حدود 400 سال پیش) میرسد. پل خشتی نیاکو از نوع پلهای آجری با طاق جناقی است. این پل دارای یک دهانه بزرگ و دو دهانه کوچک است. طول پل حدود 20 متر و عرض آن حدود 5 متر است.
خانه قدیری رشت در محلهی ساغریسازان رشت، در خیابان طالقانی، کوچهی انصاری واقع شده است. این خانه که به "خانهی وکیل" نیز معروف است، در سال 1280 هجری شمسی (1897 میلادی) در دوره قاجار توسط حاج محمدحسن قدیری، از ثروتمندان و تجار بنام رشت، بنا شده است.
گمرک بندرانزلی در سال 1275 هجری شمسی (1896 میلادی) در زمان پادشاهی مظفرالدین شاه قاجار و به دنبال انعقاد قرارداد ترکمانچای و گسترش روابط تجاری ایران با روسیه، در شهر بندرانزلی تأسیس شد. این گمرک در ابتدا به صورت یک اداره کوچک در ساحل دریا فعالیت میکرد، اما با افزایش حجم تجارت، به تدریج توسعه یافت و در سال 1311 هجری شمسی، ساختمان جدید گمرک در محل فعلی آن احداث شد.
پل خشتی لنگرود بر روی رودخانه لنگرود در شهر لنگرود استان گیلان واقع شده است. قدمت دقیق این پل مشخص نیست، اما برخی ساخت آن را به دوره ایلخانی نسبت میدهند. در تاریخ خانی، به وجود پل چوبی بر روی رودخانه لنگرود در سال 912 هجری قمری اشاره شده است که با نظر فوق منافات دارد.
میل امام، که در زبان محلی به صومعه سرا یا سومانسرا معروف است، در شمال شرقی روستای امام از توابع رانکوه املش واقع شده است. قدمت این بنا به طور دقیق مشخص نیست، اما اهالی منطقه بر این باورند که از دیرباز و در دوران پیش از اسلام به عنوان آتشكده مورد استفاده قرار میگرفته است.
حمام گلشن لاهیجان در سال 1239 هجری قمری (زمان فتحعلی شاه قاجار) و به دستور حاج علی اکبر، حاکم وقت لاهیجان، ساخته شده است. در آن زمان، حمامهای داخل خانه در شمال کشور به ندرت وجود داشت و فقط شاهزادگان، امرا و حاکمان صاحب منازلی با حمام بودند. حمام عمومی در آن زمان جزء مهمترین نیازهای یک جامعه بود و شهر لاهیجان با توجه به سابقه طولانی خود، علاوه بر رفع نیازهای بهداشتی ساکنین خود، میبایستی پذیرای افراد روستاهای اطراف نیز میبود.
پل خداآفرین در نزدیکی روستای ساریجالو از توابع بخش منجوان شهرستان خداآفرین، در نقطه صفر مرزی ایران و جمهوری آذربایجان، بر روی رودخانه ارس واقع شده است. این پل که حلقه اتصال آذربایجان ایران به قفقاز است، از دیرباز نقشی مهم در تردد و تجارت بین دو منطقه داشته است.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.