قزاقستان، پهناورترین کشور آسیای مرکزی، سرزمینی است که دشتهای بیپایان، کوهستانهای باشکوه، دریاچههای فیروزهای، شهرهای مدرن و یادگارهای ارزشمند جاده ابریشم را در کنار یکدیگر جای داده است. این کشور با طبیعت متنوع، فرهنگ غنی کوچنشینی، آثار تاریخی ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو و جاذبههای کمتر شناختهشده، در سالهای اخیر به یکی از مقاصد جذاب گردشگری در منطقه تبدیل شده است. در این پرونده جامع تلاش کردهایم تمام اطلاعات موردنیاز برای سفر به قزاقستان، از معرفی شهرها، جاذبههای گردشگری، طبیعت، فرهنگ، غذاهای محلی و سوغات گرفته تا هزینههای سفر، شرایط ویزا، بهترین زمان بازدید، برنامههای پیشنهادی سفر و نکات کاربردی ویژه گردشگران ایرانی را در قالب مجموعهای از مقالات تخصصی و بهروز گردآوری کنیم تا بتوانید با آگاهی کامل برای سفر به این سرزمین پهناور برنامهریزی کنید.
مسجد حضرت سلطان (Hazret Sultan Mosque) یکی از مهمترین بناهای مذهبی و معماری شهر آستانه و بزرگترین مسجد قزاقستان است. این مسجد با گنبد سفیدرنگ، منارههای بلند و طراحی باشکوه خود، یکی از نمادهای جدید پایتخت محسوب میشود و در کنار بناهایی مانند برج بایترک و خان شاطر، چهره مدرن آستانه را شکل میدهد. این مسجد علاوه بر اهمیت مذهبی، از نظر معماری نیز یکی از برجستهترین نمونههای تلفیق هنر اسلامی، معماری سنتی قزاقی و طراحی معاصر در آسیای مرکزی به شمار میرود. نام مسجد به افتخار خواجه احمد یسوی، عارف و شاعر بزرگ ترکتبار قرن دوازدهم میلادی، انتخاب شده است؛ شخصیتی که آرامگاه او در شهر ترکستان قزاقستان قرار دارد و یکی از مهمترین مراکز تاریخی و معنوی کشور محسوب میشود.
شیمکنت (Shymkent) یکی از مهمترین شهرهای جنوب قزاقستان و یکی از قدیمیترین سکونتگاههای این کشور است. این شهر که در نزدیکی مرز ازبکستان قرار گرفته، قرنها در مسیرهای تجاری جاده ابریشم قرار داشته و به همین دلیل ترکیبی جذاب از فرهنگ قزاقی، سنتهای آسیای مرکزی و تاریخ منطقه را در خود جای داده است. برخلاف شهرهایی مانند آستانه که نماد قزاقستان مدرن و معماری آیندهنگر هستند، یا آلماتی که بیشتر با کوهستان و طبیعت آلپگونه شناخته میشود، شیمکنت شهری گرم، پرجنبوجوش و نزدیک به فرهنگ روزمره مردم قزاقستان است.
دریاچههای کولسای (Kolsai Lakes) یکی از زیباترین جاذبههای طبیعی قزاقستان و از مشهورترین مناطق کوهستانی آسیای مرکزی هستند. این مجموعه از سه دریاچه کوهستانی تشکیل شده که در دل جنگلهای انبوه صنوبر، دامنههای سرسبز و کوههای باشکوه تیانشان قرار گرفتهاند. به دلیل زیبایی خیرهکننده و آب زلال، کولسای را «مرواریدهای تیانشان» مینامند. برخلاف بسیاری از دریاچههای جهان که تنها یک منظره دیدنی ارائه میکنند، هر یک از سه دریاچه کولسای ویژگیها و چشماندازهای خاص خود را دارند. مسیرهای پیادهروی میان این دریاچهها نیز از زیباترین مسیرهای طبیعتگردی قزاقستان به شمار میروند و سالانه هزاران علاقهمند به کوهنوردی، کمپینگ و عکاسی را به این منطقه میکشانند.
دره چارین (Charyn Canyon) یکی از مشهورترین جاذبههای طبیعی قزاقستان و بدون تردید یکی از زیباترین درههای آسیا است. این دره که در حدود ۲۰۰ کیلومتری شرق آلماتی قرار دارد، به دلیل دیوارههای سنگی عظیم، ستونهای صخرهای شگفتانگیز و چشماندازهای منحصربهفرد، لقب «گرند کنیون قزاقستان» را به خود اختصاص داده است. اگرچه این لقب از نظر مقیاس با گرند کنیون آمریکا قابل مقایسه نیست، اما چارین از نظر تنوع رنگ سنگها، اشکال فرسایشی و چشماندازهای طبیعی، یکی از ارزشمندترین مناطق زمینشناسی آسیای مرکزی به شمار میرود. میلیونها سال فرسایش ناشی از باد، باران و جریان رودخانه چارین، صخرههایی را پدید آورده که امروزه به شکل برجها، قلعهها، ستونها و دیوارهای سنگی عظیم دیده میشوند.
ترکستان (Türkistan) یکی از مهمترین شهرهای تاریخی آسیای مرکزی و از ارزشمندترین مقاصد گردشگری قزاقستان است. برخلاف آستانه که نماد توسعه و معماری مدرن این کشور به شمار میرود یا آلماتی که به طبیعت کوهستانی و زندگی شهری پرجنبوجوش شهرت دارد، ترکستان شهری است که هویت آن با تاریخ، فرهنگ، تمدن اسلامی و میراث مشترک ملتهای ترک گره خورده است. این شهر که در جنوب قزاقستان و در نزدیکی مسیر تاریخی جاده ابریشم قرار گرفته، قرنها محل تلاقی کاروانهای تجاری، دانشمندان، عارفان و زائران بوده و هنوز هم جایگاه ویژهای در فرهنگ مردم منطقه دارد.
آستانه، پایتخت جمهوری قزاقستان، یکی از جوانترین و مدرنترین پایتختهای جهان است؛ شهری که در مدت کمتر از سه دهه از یک مرکز منطقهای نسبتاً کوچک به کلانشهری پیشرفته با معماری آیندهنگر، زیرساختهای مدرن و جایگاه سیاسی و اقتصادی مهم در آسیای مرکزی تبدیل شده است. این شهر که در شمال قزاقستان و در دشتهای وسیع استپ قرار دارد، نمادی از توسعه، نوآوری و چشمانداز آینده این کشور به شمار میرود. انتقال پایتخت از آلماتی به آستانه در سال ۱۹۹۷، نقطه عطفی در تاریخ معاصر قزاقستان بود. از آن زمان تاکنون، سرمایهگذاریهای گسترده در ساخت ساختمانهای دولتی، مراکز فرهنگی، برجهای اداری، پارکها، مراکز خرید و زیرساختهای حملونقل، چهره شهر را بهطور کامل دگرگون کرده است. امروزه آستانه میزبان بسیاری از اجلاسهای بینالمللی، نمایشگاههای جهانی، همایشهای اقتصادی و رویدادهای مهم سیاسی است و بهعنوان یکی از مهمترین مراکز دیپلماسی منطقه شناخته میشود.
آلماتی (Almaty) بزرگترین شهر قزاقستان، قلب فرهنگی و اقتصادی این کشور و مهمترین مقصد گردشگری آن به شمار میرود. این شهر که تا سال ۱۹۹۷ پایتخت قزاقستان بود، امروزه با خیابانهای سرسبز، کوههای باشکوه تیانشان، مراکز خرید مدرن، کافههای پرجنبوجوش، پارکهای وسیع و جاذبههای تاریخی، سالانه میزبان میلیونها گردشگر داخلی و خارجی است. برخلاف آستانه که بیشتر به معماری مدرن و ساختمانهای آیندهنگر شهرت دارد، آلماتی شهری است که زندگی در آن جریان دارد. درختان کهنسال، خیابانهای عریض، پارکهای متعدد، بازارهای سنتی و چشمانداز همیشگی رشتهکوه تیانشان، هویتی متفاوت به این شهر بخشیدهاند. بسیاری از گردشگران، آلماتی را بهترین نقطه برای آغاز سفر به قزاقستان میدانند؛ زیرا علاوه بر برخورداری از امکانات کامل گردشگری، دسترسی آسانی به مهمترین جاذبههای طبیعی کشور مانند دریاچه بزرگ آلماتی، دره چارین، دریاچههای کولسای و کایندی و پیست اسکی شیمبولاک دارد.
در این فصل، پاسخ مهمترین پرسشهایی را که گردشگران ایرانی پیش از سفر به قزاقستان مطرح میکنند، گردآوری کردهایم. اگر پس از مطالعه فصلهای مختلف این راهنما هنوز پرسشی در ذهن دارید، احتمال زیادی وجود دارد که پاسخ آن را در این بخش پیدا کنید.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.